Кыргыз элинин салт-санаасы — бул кылымдар бою калыптанган, конокжайлуулукту, улууну урматтоону жана үй-бүлөлүк баалуулуктарды даңазалаган эрежелердин топтому.

Конок күтүү жана сыйлоо

Кыргыздар «Конок катары келсе, кут кошо келет» деп ишенишет.

• Төрдөн орун берүү: Үйгө келген эң кадырлуу конокко же улуу кишиге үйдүн эң сыйлуу жери — төр сунушталат.


• Устукан тартуу: Коноктун жашына жана коомдогу ордуна жараша малдын белгилүү бир жиликтери (Устукан) тартылат. Баш — эң кадырлуу конокко берилет.


• Чай куюу: Конокко чайды үйдүн келини же кызы куят. Чайды чөйчөккө толтурбай, түбүнө гана азыраак куюу — конокту сыйлоонун жана анын көпкө отуруусун каалоонун белгиси.

Үй-бүлө жана бала тарбиялоо

Баланын төрөлүшү жана өсүшү ар дайым чоң салтанат менен коштолот.

• Сүйүнчү: Жакшы кабарды биринчи жеткирген адам «Сүйүнчү!» деп айтып, ага атайын белек берилет.


• Жентек той: Наристе төрөлгөндө туугандарга, конушуна берилүүчү чоң майрамдык той.


• Бешик той: Баланы алгачкы жолу бешикке салуу каадасы. Муну атайын көптү көргөн, кадырлуу байбичелер жасайт.


• Тушоо кесүү: Бала каз-каз туруп, жаңыдан баса баштаганда (болжол менен 1 жашында) анын бутундагы жипти кесип, чуркатуу каадасы. Бул баланын келечекте кадамы байсалдуу болушу үчүн жасалат.

Сөз кадыры жана бата берүү

Кыргыз маданиятында сөз кудуретине жана аксакалдардын сөзүнө өзгөчө маани берилет.

• Бата берүү: Кандайдыр бир ишти баштоодо же коноктон аттанып жатканда жашы улуу аксакалдардан Ак бата суралат. Бата адамга күч-кубат жана ийгилик алып келет деп эсептелет.